katrien in kigali

Expo Rwanda

2011-08-09T08:35:00.006+02:00

Volgens hun website is de expo één van de grootste jaarlijkse evenementen in Rwanda, daar mochten we dus ook dit jaar niet ontbreken! Wie zijn geld kwijt wil, koopt hier een gigantische flatscreen, bestelt zijn golfplaten voor op het dak of schaft zich een kitscherig prul van Chinese makelij aan. Op een rustige zondagvoormiddag, terwijl de meerderheid van de Rwandezen naar goede gewoonte in de kerk zit, werd het terrein voor het grote podium nog opgeruimd, werd de presentatie van de Super Slicer nog voorbereid en was de kinderanimatie nog niet begonnen. We hebben echter wel bijgeleerd over de productie van thee en verwonderd in ons haar gekrabd wanneer we de plannen van de stad Kigali voor de toekomst zagen (van de huidige handvol torengebouwen naar een stad vol wolkenkrabbers).

Bedrijfsbezoek

2011-08-02T09:35:00.003+02:00

Een kennis van een vriend van een collega heeft een grondstoffenbedrijf: containers ruwe grondstof worden aangekocht, in de fabriek getest en uitgezuiverd, daarna terug verkocht. En omdat de eigenaar een http://www.blogger.com/img/blank.gifkennis van een vriend van een collega is, kon ik mee op bedrijfsbezoek. Naar Belgische normen is de omvang van de fabriek bescheiden, maar met tachtig werknemers blijken ze toch ergens in de top-tien van Rwandese bedrijven te staan. Meer info: http://phoenix-metal.com/

Akagera

2011-07-05T14:26:00.003+02:00

Akagera. De eerste keer was fantastisch, enkele bezoekjes later blijft het fascinerend. Want hoe kan je het nu beu worden om te kamperen onder een fenomenale sterrenhemel, 's nachts wakker te worden van elk geluid omdat je denkt dat een wild beest aan je tent staat, tussen zebra's en giraffen te wandelen en te blijven hopen dat je ooit die honderd olifanten die in het park rondlopen zal tegenkomen...

Een stukje Tanzania (en een stukje nijlpaardrug):

Crispin, die meeging als chauffeur, met enkele zebra's en giraffen:

Nyagatare

2011-04-27T11:57:00.006+02:00

Volgens de reisgids was er in Nyagatare, een stadje in het noordoosten van Rwanda, niets te beleven. Dat zijn Joris en ik vorig weekend gaan controleren, en het klopt! Maar met een terrasje doen, wat rondwandelen en hier en daar een babbel doen vliegt het weekend toch voorbij. Enkele foto's:

Deze vriendelijke Indiër gaf ons, naast een lift, een kleine rondleiding op 'zijn' irrigatieproject.

Mount Kabuye

2011-04-20T11:07:00.002+02:00

Voorbije zondag Mount Kabuye beklommen. We hebben er meer dan zes uur over gedaan, maar het was de moeite. Enkele foto's (fotograaf van dienst was Hans Maesen):

Poseren met de vriendjes die we onderweg gemaakt hebben.

Wandelaars in de mist.

Schuilen voor de regen!

Ambulance

2011-04-01T14:14:00.003+02:00

Gisteren een dagje meegevolgd met de studiereis van een organisatie die wordt ondersteund door ons project (klik hier). Leerrijk! En confronterend, om the horen dat er mensen zijn die moeite hebben om hun verplichte ziekteverzekering te betalen, terwijl dat ‘maar’ tien euro per jaar bedraagt voor een gezin met zes kinderen. Of om te zien hoe zieke personen voortaan worden vervoerd: in plaats van enkele mannen die een brancard dragen zijn nu deze fietsen beschikbaar:

Als je weet hoeveel putten de gemiddelde Rwandese weg telt, moet het bijzonder pijnlijk zijn om met pakweg een gebroken been naar het gezondheidscentrum gebracht te worden in deze ‘ambulance’.

Wedstrijdje staren

2011-03-01T08:55:00.001+02:00

Een Rwandees compliment

2011-02-02T09:25:00.000+02:00

Onlangs kom ik op een feestje een Rwandese kennis tegen:
- He Katrien, lang geleden, hoe gaat het?
- Alles goed, dank je.
- Ja, ik zie het, je bent verdikt. Ja hoor, amai, jíj bent verdikt zeg.
- Eum, oké.

Een half uur later:
- Zeg Katrien, kan je ons enkele tips geven om Europese vrouwen te versieren?
- Wel, om te beginnen: zeg nooit dat ze dik is of verdikt is.
- Oei, is dat geen compliment?
- Néé, dat is géén compliment.

:)

Leeggoed

2011-01-19T13:56:00.000+02:00

Net iets meer dan een jaar wonen we nu in Kigali. En dus kijk je niet meer raar op als je gevraagd wordt of je je pintje koud dan wel warm wilt, als het kruispunt waar je ’s avonds nog overstak aan de verkeerslichten de volgende ochtend een rond punt geworden is of wanneer de ober van een pizza- en pasta-restaurant je vraagt om iets te bestellen zónder tomaten. Maar af en toe schudt deze muzungu toch nog eens meewarig het hoofd, bijvoorbeeld als het over leeggoed gaat. Je gaat naar de winkel, neemt twee flessen bier en je begeeft je naar de kassa. “Heb je twee lege flessen mee?”, vraagt de vrouw aan de kassa met een ongeruste blik. “Nee, sorry”. Gefronste wenkbrauwen, bezorgde blikken, dan geërgerde of pijnlijke blikken, daarna een geanimeerde discussie in het Kinyarwanda met een collega, vervolgens enkele seconden stilte en uiteindelijk, met een pijnlijke blik en een diepe zucht, “sorry, echt sorry, maar dan zal ik toch wat extra moeten aanrekenen”. Ah, oké, geen probleem. “Sorry hoor, maar dat krijg je dan zeker terug als je die flessen naar onze winkel terugbrengt en je bonnetje toont, dan schrijf ik er op hoeveel je extra betaald hebt voor de flessen.” Dit scenario herhaalt zich zowat elke keer als je drank in flessen koopt en niet evenveel leeggoed meebrengt. Leve de vaste prijzen voor leeggoed zou ik zo zeggen :)

Een gelukkig nieuwjaar uit Uganda

2011-01-05T11:38:00.001+02:00

Om er met Nieuwjaar iets speciaals van te maken, hadden we met enkele andere Belgen afgesproken in Kampala, de hoofdstad van Uganda. Voor mij de eerste keer dat ik de stad bezocht, en Joris' enthousiaste reacties na zijn vorige bezoek waren niet gelogen. Een échte stad! Met hoogbouw, met shopping centra en winkelketens, een bruisend uitgaansleven, boekenwinkels en cinema's. Een lichte steek van jaloezie was mijn deel. Maar na enkele dagen in de chaos, stank en verkeersellende van Kampala is Kigali wel weer een verademing :)

Helemaal klaar voor de negen uur durende busrit

Joris en de Nijl

Scooty Pep +

2010-12-02T12:29:00.004+02:00

In vergelijking met andere Afrikaanse hoofdsteden is Kigali een lachertje wat verkeersproblemen betreft, maar het is toch geregeld vloeken geblazen. Gelukkig zijn Joris en ik sinds enkele weken de trotse bezitters van een Scooty Pep plus. De Scooty Pep plus-scooter is een handig vervoermiddel in Kigali. De bussen die je, voor zowat 10 eurocent, van de ene kant van de stad naar de andere kant brengen, zijn immers handig overdag en in het weekend, maar op piekuren te vermijden. Een rit van het centrum naar huis, normaalgezien zo’n 15 minuten, duurt dan plots bijna een uur. Als je al een plekje op de bus kunt bemachtigen, want er zijn veel meer wachtenden dan plaatsen op de bus. En als je weet dat Rwandezen over het algemeen niet echt grote voorstanders zijn van ‘in de rij aanschuiven’ komt er ook telkens wat geduw en getrek, mét de glimlach, aan te pas (hoewel, sinds een maand of zo worden er blijkbaar toch rijen gemaakt!). Één keer wou een vriendelijke, lichtelijk beschonken man - onder het motto “moi, j’aime les blancs” - ons aan een felbevochten plaatsje helpen en duwde hij ons dan maar via de achterruit een busje binnen. Dan is plaatsnemen op een Scooty Pep plus toch comfortabeler...
Ondanks enkele grote, goed geasfalteerde wegen kan Kigali de stroom auto’s op piekmomenten niet verwerken. Daarbij komt dat de gemiddelde Rwandees niet zo’n bijster goede chauffeur is. Nochtans is een rijbewijs halen hier geen makkie. Gelukkig zijn een Burundees of Oegandees rijbewijs evenzeer geldig en daar liggen de eisen voor toekomstige chauffeurs wat lager. Dus zie je hier auto’s een lange file voorbijsteken, om dan te beseffen dat er een tegenligger in aankomst is en het niet mogelijk is om in te voegen in de file. En zo staat er meteen ook een serieuze file in de andere richting. Of rijdt een auto van zijn oprit voorzichtjes met zijn neus tot halverwege de straat, om eerst goed links en rechts te kijken. Eerst slalomen de aankomende auto’s nog rond die neus, maar als je maar lang genoeg traag verder rijdt blokkeer je op een zeker moment de hele weg en voilà, op dat moment kan je gemakkelijk de straat op rijden. Mensen met een zekere aanleg voor verkeersagressie kunnen Kigali dus maar beter mijden.
Naast de auto’s, vooral SUV’s en aftandse Toyota’s, zijn er ook de vele taxi-moto’s en –brommers, waar een hele waaier aan chauffeurs beschikbaar is, van verantwoord over onhandig tot bijzonder abominabel. Daarbij komt dat de verplichte helm zelden dichtgemaakt kan worden, waardoor je die soms goed moet vasthouden om te beletten dat die van je hoofd valt. Handig! Een ander voordeel van een eigen scooter: een propere helm (geen zweetvocht van de vele vorige passagiers in je nek) die je goed kan sluiten.
Verder nog op de baan: fietsers die zonder licht langs de donkere wegen rijden. Voetgangers en soms een zeldzame rolstoel die de rijweg boven het voetpad verkiezen. En hier en daar een agent die het verkeer moet regelen. Bijvoorbeeld als de elektriciteit uitvalt – en dus ook de verkeerslichten - aan het grote kruispunt in Gisimenti. Ik weet niet of er afgesproken tekens zijn, maar het lijkt er op dat weinig deelnemers aan het verkeer ze kennen. Dus staan er één of twee agenten druk te wijzen, te zwaaien, boos te kijken en vele andere vage tekens te doen, waardoor het één grote soep wordt en iedereen maar naar eigen goeddunken verderrijdt dan wel stopt. Dat geldt trouwens in het algemeen: als voetganger moet je je niets aantrekken van verkeerslichten, je moet gewoon áltijd goed uit je doppen kijken. Want als er één wet geldt in het Kigalese verkeer is het wel de wet van de sterkste.

Drukker

2010-11-05T08:27:00.004+02:00

Door een combinatie van drukke tijden op het werk en veel sociale verplichtingen in de weekends (waar we uiteraard graag aan voldoen ;)) is er al een tijdje radiostilte op mijn blog. Na tien maanden Rwanda zijn er ook minder dingen waar je je over verbaast. Maar enkele dagen geleden was ik toch weer even in de war: bij de drukkerij, waar we visite-kaartjes gingen bestellen, lag een flyer met volgende wervingstekst:

'Multicom: Public advertising; Design&Printing service provider like those we find among different typist and so-called printing houses around the streets in the region'.

Als iemand weet wat er juist bedoeld wordt: laat maar weten!

Een strategisch plan

2010-09-13T14:06:00.003+02:00

Vorige woensdag trok zowat het hele team van PSCBS (staat voor Public Sector Capacity Building Secretariat, het agentschap waar ik werk), mezelf incluis, drie dagen op afzondering om te werken aan het strategisch plan van de organisatie. Gezamenlijk vertrek met de bus was gepland op woensdagavond, om 17u. Toen ik met mijn rugzakje om 17u15 de bus opstapte, waren we welgeteld met twee. Twee uur later zat iedereen op de bus en, na een gebed waarin Jezus vriendelijk verzocht werd om zijn bloed over de bus en de mensen daarin aanwezig te storten, konden we vertrekken. De sfeer op de bus was goed en er werd volop gezongen. Mijn -verplichte- bijdrage was een onzekere versie van ‘Broeder Jakob’, gelukkig snel bijgetreden door 18 enthousiaste collega’s die ooit ‘Frère Jacques’ geleerd hadden.
Donderdagochtend, de eerste dag van de driedaagse workshop, begonnen we opnieuw met vertraging. Er was namelijk beslist dat de accomodatie niet aan de verwachtingen voldeed en we dezelfde dag zouden verhuizen naar een ander hotel. Iedereen dus terug naar de kamer om in te pakken. Het hotel had inderdaad de typische ‘charme’ van een Rwandees tweesterrenhotel, dat mijn Belgische collega deed terugdenken aan zijn overnachtingen in Servië en Bulgarije. Ik vond het goed genoeg, tot ik opgesloten raakte in het toilet en maar net kon vermijden dat ik door het ruitje naar buiten moest kruipen, wat mijn professioneel imago geen goed zou gedaan hebben.
Maar eens iedereen zijn valies weer had gepakt kon het echte werk beginnen, namelijk nadenken over het ‘strategic pran’, zoals onze Keniaanse consultant het zei (ook in Kenia is er verwarring tussen ‘l’ en ‘r’). En er werd hard gewerkt, hard gediscussieerd en hard gelachen. Het nieuwe hotel werd beschouwd als een verbetering, alleen jammer dat de verlichting maar half werkte en dat op zaterdag de beerput, vlak naast de vergaderzaal, werd leeggepompt.
Voor de rest nog vermeldenswaardig: één van de huisregels, vastgelegd op de eerste dag, was dat een ‘time keeper’ de tijd in de gaten moest houden. Dag twee werd een extra regel, ‘respecteer tijdsafspraken’, toegevoegd. Beide zonder veel succes. Maar het heeft ons gelukkig niet tegengehouden om met een eerste versie van een strategisch plan op de proppen te komen...

Allemaal beestjes

2010-08-23T12:24:00.004+02:00

De voorbije twee weken hadden we hoog bezoek, zijnde Joris' en mijn moeder. We hebben geprobeerd zo veel mogelijk van het land te zien, inclusief de Rwandese fauna. Hier alvast een voorsmaakje:

Verkiezingen

2010-08-02T08:12:00.002+02:00

Info

2010-07-09T12:06:00.003+02:00

Wat als buitenstaander in Rwanda soms heel frustrerend kan zijn is dat je moeilijk toegang krijgt tot informatie. Twee voorbeeldjes:
Zondag was het bevrijdingsdag (op 4 juli 1994 viel Kigali in handen van het RPA, de gewapende vleugel van huidige regeringspartij RPF) en we hadden een flyer gekregen waarop stond dat er vanaf 16u optredens waren in het Amahoro-stadion van onder meer Tom Close en Maddy, de nationale muziekhelden. Dus stonden we om 16u aan de ingang van het stadion, kochten we een ticketje en gingen zitten in de tribune. Waar bleek dat er geen optredens waren, maar een voetbalmatch ging starten. Oké, we wouden al lang eens een match bijwonen en de sfeer was goed (het niveau van het spel wat minder) dus geen probleem. Maar wat dan met die optredens? Aan enkele mensen gevraagd maar niemand die met zekerheid kan zeggen wanneer die optredens zullen beginnen, waar het doorgaat en of je extra moet betalen. Dan maar een terrasje opgezocht en genoten van een goede pint en de overwinning van ‘de ploeg van het leger’. En drie uur later vertrokken, zonder te weten of die optredens uiteindelijk hebben plaatsgevonden of niet.
Maandag hetzelfde: ik vertrek naar kantoor, om toe te komen en te merken dat alleen de kuisploeg aanwezig is. Gebeld naar een collega, die me weet te zeggen dat de overheid zondagavond laat beslist heeft om maandag uit te roepen als verlofdag.
Die onduidelijkheid geldt voor veel dingen: als je een huis zoekt kan je geen immo-kantoor binnenstappen of het internet afspeuren, maar moet je aan vrienden en collega’s vragen of zij ‘makelaars’ kennen. Als we op het werk contact willen nemen met een organisatie of instelling wordt er niet naar de receptie gebeld om je door te schakelen naar de juiste persoon, maar is er altijd wel een collega die het telefoonnummer heeft van de boekhouder of iemand op de aankoopdienst, die je zo verderhelpt aan de juiste contactgegevens. En Joris en ik zijn al lang op zoek naar een cinema in Kigali, waarvan we nu al weten in welke wijk die ligt (Nyamirambo) maar waar precies blijft zelfs na zes maand nog onduidelijk...

Congo!

2010-06-16T13:05:00.007+02:00

We hadden al Congolese kusten, Congolese eilanden, Congolese vulkanen en Congolezen gezien, maar vorig weekend hebben we voor het eerst voet gezet op Congolese bodem. Eindelijk!
Het centrum van Gisenyi, het Knokke van Rwanda, ligt op wandelafstand van het Congolese Goma, dat in 2002 door een lavastroom grotendeels werd vernield. Het oversteken van de grens zette de toon: drie kwartier duurt het vooraleer onze paspoorten de nodige stempels hebben. Wanneer we uit het kantoortje van de Immigratie-dienst komen worden we meteen een volgend schamel hokje binnengesleurd. Daar blijkt een ambtenaar van het Ministerie van Gezondheid te zitten die controleert of we de nodige vaccins hebben gekregen. Terwijl we in het 'kantoortje' staan te wachten op onze medische goedkeuring steekt plots iemand, die buiten net een geit had geslacht, zijn hand door het raampje om een groot stuk vlees in een emmer die naast de ambtenaar staat te smijten. Waardoor we meteen begrijpen vanwaar de penetrante geur komt die in het hokje hangt. Amper buiten horen we een licht geronk dat al snel overgaat in een oorverdovend gebrul, wanneer een vrachtvliegtuig van de VN enkele tientallen meters boven onze hoofden scheert. De hele dag lang zullen we regelmatig onze conversaties moeten onderbreken omdat een vliegtuig landt of vertrekt van de luchthaven, die pal naast de stad ligt.
Verder zijn ook de fietsen, die zijn opgetrokken uit hout, twee reepjes rubber en één veer, de VN-blauwhelmen, de metalen kisten gemaakt van platgeslagen golfplaat en de karate-klas die doorging op het terrein van de door lava vernielde kathedraal me bijgebleven.
Dat Congo een voormalige Belgische kolonie is konden we trouwens moeilijk vergeten, aangezien we aan de praat geraakten met een Congolees die vloeiend West-Vlaams sprak en 's avonds een pintje gingen drinken in café 'Petit Bruxelles' waar een Manneke vrolijk stond te Pissen en de balletjes in tomatensaus heerlijk smaakten.

En dan nu: reclame!

2010-06-01T08:19:00.008+02:00

Wat reclamepanelen betreft zijn er in Kigali drie grote categorieën:

reclame voor bier
reclame voor gsm-operatoren
sensibilisatie-campagnes van de overheid (neen aan corruptie, pas op voor malaria, een gordel redt levens ...)

De nieuwste campagne hangt sinds vorige week in de straten:

Het moet jongeren weerbaar maken in de strijd tegen AIDS, ofwel is het een waarschuwing tegen mannen met blinkende brillen die zich 'Shuga Dadi' noemen...

Een beetje politiek...

2010-05-20T08:03:00.000+02:00

Dit blogje is bedoeld om het thuisfront te laten weten hoe het ons in Rwanda vergaat en waar we ons mee bezighouden. Rwanda proberen te begrijpen hoort daar ook bij, maar politiek is hier een gevoelig onderwerp en niet meteen geschikt om wat ideeën over te spuien op het internet. Voor wie echter graag wat meer wil lezen: onlangs verscheen een interessant artikel in de International Herald Tribune. De geïnteresseerden kunnen hier klikken.

Familiebezoek in Uganda

2010-05-11T11:49:00.012+02:00

Het voorbije weekend waren Joris en ik uitgenodigd bij de tante van James, een Rwandese vriend, die net over de grens met Uganda woont. En de grens oversteken betekent hier aanschuiven in de rij, formulieren invullen en wachten op de juiste stempels. Maar zelfs zonder die bureaucratie merk je dat je een ander land betreedt: Rwandees asfalt wordt Ugandees zand, op de taxi-moto's is plots plaats voor twéé passagiers en al na vijf minuten in Uganda tel ik meer honden dan de voorbije vier maand in Kigali. Opvallend ook hoeveel groener en weidser het landschap is. Niet verwonderlijk als je weet dat Rwanda 408 inwoners per vierkante kilometer telt, terwijl dat er in Uganda slechts 134 zijn.
En het land is ons goed bevallen: de ontvangst was hartelijk, de geslachte geit lekker (hoewel het telkens subtiel vissen was in de pot om de stukken darm en vet-met-kraakbeen te vermijden) en de koeiemelk bijzonder vers. Voor herhaling vatbaar!

Trouwen - deel twee

2010-05-06T11:42:00.004+02:00

Enkele weken geleden waren we aanwezig op de ‘introduction’ van Jacky en Andrew, voorbije zaterdag volgde de eigenlijke bruiloft. Enige zelfkennis is de Rwandezen niet vreemd: op de uitnodiging stond dat de mis om 14u begon, terwijl dat eigenlijk 15u was ‘maar zo zijn de mensen tenminste op tijd’. En nog slaagde ons gezelschap er in om pas om 15u05 in de kerk aan te komen. Waar bleek dat de mis eigenlijk al om 13u begonnen was en dat we dus in de huwelijksmis van enkele andere koppels zaten.

Geen nood, dan maar meteen naar St. Paul’s Gardens gereden, waar de receptie en het diner doorgingen. En we waren mooi op tijd, want nog geen drie uur later begon de ceremonie al :)

Even lichte paniek tijdens de receptie: Joris, die aangesteld was als ‘champagne popper’, stelde vast dat er geen champagne maar wel een gigantische fles J&B klaarstond. Gelukkig werd net op tijd een fles roze schuimwijn gevonden en kon er na het ja-woord toch nog lustig met drank gespoten worden...

Vluchtelingen in Byumba

2010-04-28T08:22:00.011+02:00

Servaas, een Belgische vriend hier in Kigali, was toevallig in contact gekomen met een jonge Spaanse jezuïet die in een vluchtelingenkamp in de Northern Province werkt. Voorbije zaterdag hebben Servaas, Marieke, Joris en ik hem een bezoek gebracht in Byumba.

In het kamp wonen er zowat 20 000 Congolese Tutsi’s of Banyamulenge. De Rwandese geschiedenis is complex en gevoelig, dus in enkele lijntjes beschrijven hoe deze mensen er terecht kwamen is niet eenvoudig. Maar toch een poging: wellicht al sinds de zeventiende eeuw steken verschillende groepen Rwandezen, vooral maar niet uitsluitend Tutsi’s, de Congolese grens over om zich te vestigen in de zuidelijke Kivu-streek. Deze groepen Kinyarwanda-sprekers worden aanvankelijk Banyarwanda genoemd, later wordt de naam veranderd naar Banyamulenge (‘zij van Mulenge’, een Congolees dorp) om hun band met Congo te benadrukken. Zo’n migratiestromen vinden ook plaats in 1959, 1964 en 1973, momenten waarop in Rwanda telkens georganiseerd geweld tegen Tutsi’s plaatsvindt.

Wanneer na de genocide in 1994 de verslagen Hutu-milities het land uitvluchten, steken zij op hun beurt de grens met Congo over. Hierdoor wordt Zuid-Kivu voor de Congolese Tutsi’s te onveilig en moeten ze hun toevlucht zoeken in Rwanda. Het Hoog-Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties probeert daarop deze vluchtelingen op te vangen, onder meer in het kamp in Byumba. Zestien jaar later wachten ze nog steeds op het moment waarop ze kunnen terugkeren naar hun thuis in Congo, waar sommigen huizen en velden bezitten. Daarvoor moet echter eerst hun veiligheid gewaarborgd kunnen worden. Beloftes worden gemaakt, maar voorlopig blijft het veiliger in Byumba. De kinderen krijgen er onderwijs en zoals elders in Rwanda gebeurt dit verplicht in het Engels. Wat dan weer weinig van nut is in Congo. Er worden voedselbedelingen voorzien, maar om voldoende eten te hebben moet het land rondom het kamp bewerkt worden. Geld verdienen is niet mogelijk, aangezien de vluchtelingen niet over geldige papieren beschikken en ze weinig welkom zijn in de stad. Verschillende internationale organisaties doen hun best om het leven er menswaardig te maken, maar de uitzichtloosheid van de situatie valt moeilijk te negeren.

IT-les: hoe knippen en plakken

De huishoudklas

Geen elektrische strijkijzers in de huishoudklas, maar te vullen met hete kolen

Bujumbura

2010-04-12T13:37:00.013+02:00

Bujumbura en Kigali, slechts gescheiden door een busreis van 6 uur maar een wereld van verschil. Het is er drukker, vochtiger, chaotischer. Meer soldaten en meer VN-personeel. Minder heuvels en minder hoogbouw. Levendiger overdag en gevaarlijker 's nachts. Maar evenzeer een bezoek waard.

Zoek de zes verschillen

2010-04-01T14:59:00.004+02:00

Als 'immigrant' doe je je best om je aan te passen aan de lokale gewoonten. Maar sommige gewoonten word ik moeilijk gewoon. Zes belgo-rwandese verschillen:

1) Er wordt niet aangeschoven in de rij. In de winkel, wachtend op een bus waar nog een plaatsje is, ... vergeet ik het telkens weer. En sta ik braaf te wachten terwijl een Rwandees ongegeneerd voor mij afrekent of instapt. Eigen schuld, je moet er gewoon voor zorgen dat je vooraan staat.
2) Staren is niet onbeleefd. Een half uur lang iemand aanstaren is niet onbeleefd. Een half uur lang vlak naast iemand wandelen, staren en niets zeggen is niet onbeleefd.
3) Sorry zeggen is overbodig. Als je per ongeluk tegen iemand loopt heeft het geen nut om je om te draaien en je te verontschuldigen, de ander verwacht geen sorry en is al doorgelopen.
4) Regelmatig groet een onbekende je hier op straat. Maar meestal zegt die goeiemorgen of goeieavond op het punt dat je hem net voorbij bent. En zeg je dus hallo terug terwijl de ander al te ver is om het te horen.
5) Altijd kloppen voor je een toilet binnen gaat, ook al staat de deur op een kier. Soms is er immers geen slot op de deur, soms is er een slot maar vindt de bezoeker het niet nodig om te sluiten.
6) Gewoon 'nee' zeggen wordt hier niet vaak gedaan, men vindt het namelijk niet leuk om de ander teleur te stellen. Dus kan het gebeuren dat je een uur wacht op je eten om, nadat je vraagt waar je eten blijft, te horen dat er een probleem is en dat je iets anders moet bestellen.

Trouwen op z'n Rwandees: enkele foto's

2010-03-24T12:56:00.004+02:00

Rwandese decoratie

De familie van de bruidegom komt aan

'Geschenken' worden uitgewisseld

Intore-danseressen

Bruid en bruidegom, omringd door bruidsmeisjes, -jonkers en -kindjes

Trouwen op z'n Rwandees

2010-03-23T13:51:00.005+02:00

Voorbije zaterdag werden Joris en ik verwacht op de 'introduction' van Jacky. Jacky is een vriendin van een vriend die op 1 mei trouwt. En Joris en ik zitten in het organiserend comité. Een huwelijk is hier immers een bijzonder serieuze aangelegenheid. Meerdere vergaderingen zijn nodig om alles in goede banen te leiden. Meestal gaat zo'n vergadering als volgt: de voorzitter opent de vergadering en stelt de agenda voor, wanneer nodig wordt een ad hoc werkgroep uit de grond gestampt, er wordt druk gediscussieerd over de uitgaven en de penningmeesteres geeft een overzicht van de stand van de 'pledges'. Hier immers geen envelopje dat je op de huwelijksdag aan het bruidspaar geeft: iedere genodigde schrijft vooraf op een lijst hoeveel hij aan het koppel zal schenken en wanneer. Nauwgezet wordt bijgehouden wie zijn pledge al betaalde en wie nog over de brug moet komen.

Ter voorbereiding van de introduction had Joris zich trouwens een outfit aangeschaft die aangepast was aan Rwandese normen. Dat betekent dat het hemd minstens één maat te groot, de schoenen zwart en blinkend en de stropdas deftig moeten zijn. Ook niet vergeten om het hemd ín de broek te steken. Solidair met Joris heb ik dan maar een traditioneel kostuum gehuurd. En hoewel we nogal wat twijfels hadden bij onze vestimentaire verschijning, werd onze inspanning wel bijzonder geapprecieerd.

Zaterdag werden we dan samen met familie en vrienden om drie uur verwacht in het huis van een welgestelde oom van Jacky voor de introduction, dat is het moment waarop beide families elkaar ontmoeten en geschenken (lees: alcohol) uitwisselen. De ceremonie ging in het kort als volgt: de vaders van bruid en bruidegom die gedurende lange tijd beurtelings het woord namen, zowat drie uur later de bruid die naar buiten kwam om plaats te nemen naast haar toekomstige man, waarna de Intore-danseressen en -zangers hun kunsten opvoerden. Daarna nog even de 'vétérinaire' aan het woord, die in traditioneel kostuum kwam zingen/reciteren dat de koeien (die als bruidsschat worden gegeven) gezond en wel waren, om af te sluiten met het typische buffet. Na het eten vertrok de bruidegom met zijn gevolg en werd de dag geëvalueerd aan de hand van een nieuwe reeks speeches (en ook in Rwanda zijn zatte nonkels en bruiloften een logische combinatie). Aangezien ook die speeches in het Kinyarwanda verliepen weet ik niet wat de meerderheid van de aanwezigen van de ceremonie vond, maar voor ons was het in elk geval een interessante ervaring...

Een doordeweekse dag...

2010-03-15T08:08:00.005+02:00

Lunch in ons favoriete cafeetje

Uitzicht langs de weg, met Kigali city in de verte

Regenseizoen

2010-03-03T08:29:00.005+02:00

Het is begonnen. Zowat dagelijks pakken donkere wolken samen en valt er een ongelofelijke hoeveelheid regen uit de lucht. Één, twee, drie uur of langer gaat het leven in Kigali over op 'regen-modus'. De straten stromen leeg en onder de afdakjes van winkels en café's is het plots een drukte van jewelste. Ook fietsers en taxi-moto's zoeken bescherming. Wie zich toch door de bui moet begeven riskeert een broek dan wel kuiten die bruin kleuren door de modderspatten. De riool, een droge geul, wordt plots gevuld met een kolkende watermassa. De kleren aan de waslijn, die nog-net-niet-droog-genoeg waren, zijn opnieuw kleddernat. De harde druppels die op ons golfplaten dak roffelen verstommen de muziek en elk gesprek. Af en toe gaat zo'n regenbui gepaard met een spectaculair onweer. Donderslagen doen de muren trillen en tientallen bliksemschichten splijten de hemel langs een slordige lijn in tweeën.
Maar even plots als de bui losbarst kan het stoppen. En als de zon terug haar stralen op Kigali werpt, volstaat een half uurtje om van de glibberige modderweg terug een stoffig zandpad te maken, om de ontstuimige riool te herleiden tot een klein stroompje, de kleren aan de waslijn terug net-niet-droog-genoeg te maken en vogels, vlinders en mensen terug in de buitenlucht te lokken.

Woon-werkverkeer

2010-02-19T12:00:00.003+02:00

Sinds we in ons eigen huis in Remera wonen, ga ik dagelijks te voet naar het werk. Een wandeling van een klein half uur die ik meestal vier keer per dag doe. Maar voorlopig word ik mijn traject nog niet beu. Als het heet is schakel ik over op automatische piloot, maar bij meer draaglijke temperaturen heb ik de tijd om rond te kijken en er is hier heel wat te zien.

Sowieso zijn de vogels een lust om naar te kijken: roofvogels die soms vlak over je hoofd scheren en vogeltjes in kleuren en formaten die ons in België onbekend zijn. De taxi-moto's en taxi-voitures met slogans als 'Jesus is my friend', 'Praise the Lord' en hier en daar een 'Allahu akbar'. De gekookte-eieren-verkopers, de belwaarde-verkopers en die ene man die altijd langs de straat zit met zijn personenweegschaal, maar waar ik nog nooit een klant heb gezien. De autokeuring waar de rijen 's ochtends vroeg al ellenlang zijn. Het uitzicht over de heuvels en Kigali-city in de verte. De city cleaners die elke dag de goten vegen en het gras maaien (iedereen die al elders in Afrika geweest is zegt hetzelfde: Kigali is uitzonderlijk proper). Regelmatig een groep gedetineerden die gemeenschapswerk doen, te herkennen aan hun roze pakjes. Het reclamepaneel waarop Tom Close (de plaatselijke Brahim) het gebruik van condooms aanprijst. De drankcentrale, waar dagelijks een gigantische truck Primus (best lekker, nochtans voor 51% in handen van Heineken) komt leveren. Af en toe twee mannen die hand in hand lopen (wordt dan weer niet aanvaard voor man en vrouw). Het prachtige gezang uit dat ene lege gebouw waar soms een koor oefent.

Aangezien mijn werkplek vlakbij een school ligt voel ik me vaak ook een kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen: vriendelijk goeiedag zeggen, zwaaien en handjes schudden van alle kinderen in hun blauwe uniformpje die enthousiast, verbaasd of al giechelend 'mzungu!' en 'goodmorning' roepen. Heel af en toe komt zo'n kleintje zelfs aangelopen om een knuffel te geven.

En tussen dat alles door moet ik ook nog naar de weg kijken, want de overdekte riool waar ik over wandel kan spekglad zijn, de goot waar ik over moet springen vraagt mijn uiterste concentratie en aan het drukke kruispunt bij hotel 'Chez Lando' zijn de voetgangerslichten vooral een vrijblijvende suggestie en is het even gevaarlijk om bij rood als bij groen licht over te steken.

Voorlopig ben ik mijn woon-werkverkeer dus nog zeker niet beu...

Thuis

2010-02-08T09:31:00.012+02:00

Sinds twee weken wonen we in ons eigen huis in Remera, een wijk in Kigali waar je onder andere het Amahoro-stadion en de luchthaven vindt. In tegenstelling tot veel expats hebben we geen tuin of uitzicht over de stad, maar het is de ligging die ons overtuigd heeft: bushalte, supermarkt, lokale winkels en restaurants zijn vlakbij en mijn woon-werkverkeer (=een wandeling van een half uur) verloopt vlot. Perfect voor ons dus...

Tsjigari

2010-01-28T08:46:00.003+02:00

Het stond in de reisgids en het klopt: Rwandezen spreken Kigali uit als Tsjigari. In het Kinyarwanda wordt immers elke 'k' als 'tsj' uitgesproken en de 'l' en de 'r' worden vaak als inwisselbaar beschouwd. Toen de huisbaas gisteren in gesprek was met Joris en sprak over 'erections' en 'the raw' duurde het dan ook even voor ik begreep dat hij het over de verkiezingen in augustus had en hoe die wettelijk worden geregeld. En 'kitchen' blijkt een extra hindernis te vormen, waardoor sommige Rwandezen er maar meteen 'chicken' van maken. 'Did you close the chicken door?' Best verwarrend!

Tien dagen Rwanda: over taxi-moto's en potten Nutella

2010-01-22T12:23:00.003+02:00

Na tien dagen in Rwanda is het tijd voor een eerste blogbericht. Te beginnen met twee universele thema's: openbaar vervoer en eten.

Wat openbaar vervoer betreft heb je in Kigali meerdere mogelijkheden, namelijk de taxi-moto, taxi-voiture of minibus. De minibus is de goedkoopste optie, met trajecten tussen de verschillende wijken. Het systeem moet ik nog wat meer doorgronden, misschien later meer hierover. Meer ervaring heb ik met de taxi-voiture: over het algemeen een witte Toyota, maar het kan ook elke andere auto zijn. Er zijn wel officiële taxi's met meter, maar die zijn in de minderheid. Niet eenvoudig dus om een taxi te herkennen. Het voordeel is echter dat de taxi-chauffeurs jóu meestal herkennen, als je als blanke wat op je gemak rondwandelt en af en toe wat rondkijkt ziet elke voorbijrijdende taxi-chauffeur je als een potentiële klant. En dus vertraagt er regelmatig een auto naast je terwijl je aan het wandelen bent, waarop de chauffeur vanuit zijn open raampje hoopvol 'taxi?' roept.

Minder comfortabel maar spannender dan de taxi-voiture is de taxi-moto. Te herkennen aan de bestuurder met groene helm en groen hesje toeren deze moto's rond op de grote wegen. Even je hand uitsteken of 'tss tss' roepen is voldoende om hen duidelijk te maken dat je een lift nodig hebt. Daarna zeggen waar je heen wil en onderhandelen over de prijs. Als dat gebeurd is zet je de helm op (waarbij je meestal het vochtige zweetrandje van de vorige klanten in je nek voelt) en spring je achterop op weg naar je bestemming. Die bestemming moet je trouwens duidelijk maken aan de hand van herkenningspunten, aangezien straatnamen door zowat niemand gekend zijn. Dat wordt dus 'naar het voetbalstadion in Remera aub' of 'naar La Gardienne in Kiyovu aub', waarbij La Gardienne een klein winkeltje is vlakbij het guesthouse waar we tot nu toe verbleven.

En La Gardienne, dat onder meer droog brood en lekkere Rwandese kaas verkoopt, brengt ons bij het onderwerp 'eten'. Een eerste bezoek aan een supermarkt hier is een vreemde ervaring: in de rekken vind je potten Nutella, blikjes Cara-pils en conserven Parijse champignons van de Colruyt. Ook Leffe, Orval, Côte d'Or en vinaigrette van Demoortele zijn hier te verkrijgen. Samengevat: in principe kan je hier alles kopen wat ze ook in België hebben, maar dat doet wel behoorlijk pijn in je portemonnee. Lokale producten en import uit Kenia en Uganda zijn meestal een betere keuze. Maar dan nog lijkt de makkelijkste en goedkoopste manier om hier te eten op restaurant gaan. De meeste lokale restaurantjes bieden 's middags een buffet aan, vaak voor 1,20 tot 2 euro. Het enige nadeel is dat die buffetten zich vaak 'nogal concentreren op koolhydraten': er is een stukje vlees, een schaal met wat koude groentjes en wat wortelen en erwten, maar het is de bedoeling dat je je bord vult (en de gemiddelde restaurantganger stapelt zijn bord met ongelofelijke precisie tot zowat 15 cm hoogte) met witte rijst, bruine rijst, bakbanaan, aardappelen, frieten, pasta en bonen. Wel lekker, maar je voedingsdriehoek blijft op het zetmeel-niveau steken...

Tot hier de eerste ervaringen, later meer nieuws én foto's!